imageZojuist heb ik Febe (15 maanden) weggebracht voor haar laatste dagje op het kinderdagverblijf. Ik heb mezelf ongeveer een uur gegeven om een reactie te schrijven op het artikel 2013: het beste jaar ooit. Ik schiet dus een beetje vanuit de heup.

De Correspondent (in de gedaante van Rutger Bregman) trapt af met een interessant stuk tekst:

Blinden gingen weer zien, lammen gingen weer lopen en doden stonden op uit hun graf: 2013 was het jaar waarin bijbelse visioenen uitkwamen. De wereld gaat in een indrukwekkend tempo vooruit.

They got my attention. De profetiën die in 2013 werden vervuld betroffen technologische vooruitgang die mensen in staat stelt om als blinde (deels) te zien, om te lopen zonder ‘eigen’ benen en om uitgestorven diersoorten weer terug te fokken door middel van DNA. Op zich zijn dit mooie ontwikkelingen, al betwijfel ik of dit is waar de profeet Jesaja aan dacht. De rest van het artikel is opgedeeld in thema’s waarvan ik me afvraag hoe compleet het is. Ik ga ze stuk voor stuk langs.

We worden rijker

Als we gaan uitrekenen wat mensen te besteden hebben zijn we stinkend rijk. “Een Nederlander met een daklozenuitkering heeft inmiddels acht keer zoveel te besteden als de modale wereldburger in 1820.” klinkt mooi, maar armoede is vooral armoede als je het ervaart. We leven in een consumptiemaatschappij waar mensen geen ‘genoeg’ kennen. Ik ken zat mensen met een modaalesque inkomen die arm zijn omdat ze nooit genoeg hebben. Tegelijkertijd hoor ik een goede vriend van begin 50, vechtend tegen alcoholisme, beperkt door de schuldsanering maar lévend met een uitkering nooit klagen; hij heeft meer dan genoeg. Wat is armoede?

“Anno 2013 heeft drie van de vier Afrikanen een mobiele telefoon – evenveel als Nederlanders in 2003.” Als ik om me heen kijk zie ik dat niet echt als een vooruitgang. We kunnen steeds makkelijker steeds vluchtiger contact hebben met steeds meer mensen die ons steeds minder interesseren. Laatst stond ik een klein uur op Utrecht CS om iemand een kop thee aan te bieden. Ik zag hordes mensen als zombies naar hun schermpje staren, om te zien of ze niks missen. Geloof me: gefocust op je smartphone mis je ontzettend veel om je heen. Zoals een lekkere bak thee…

We worden gezonder

Dat willen we allemaal, dus chapeau vooruitgang! (Of zoals Jesse zou zeggen: ‘Science, bitch!’) De toegenomen levensverwachting is fantastisch. Maar: “Voor het eerst in de geschiedenis sterven meer mensen aan overgewicht dan aan honger.” In Amerika, één van de meest ontwikkelde landen, leeft voor het eerst in de geschiedenis de huidige generatie korter dan haar ouders. Ik herhaal: In Amerika, één van de meest ontwikkelde landen, leeft voor het eerst in de geschiedenis de huidige generatie korter dan haar ouders. Laten we eerlijk zijn: er gaat een hoop goed, maar we gaan niet alleen maar vooruit. Er is nog een hoop te doen.

“Laat het even tot je doordringen: vijftig jaar geleden stierf één op de vijf kinderen voor het vijfde levensjaar. Nu is dat één op de twintig.” Ik doe geen enkel onderzoek (dat laat ik aan jullie) maar ik vermoed dat het aantal kinderen dat vóór de geboorte wordt doodgemaakt de afgelopen vijftig jaar schrikbarend is toegenomen. Ik hoor graag het tegendeel.

We worden slimmer

Mooi! Worden we ook wijzer?

We zijn steeds vrijer

Hier worden alleen maar voorbeelden genoemd van emancipatie, en acceptatie van ‘minderheden’ (als ik zo vrij mag zijn om holebi’s zo te noemen). Hoewel ik dit als West-Europees, liberaal christen van harte toejuich, vraag ik me af of we zoveel vrijer zijn. Het zijn namelijk typische vormen van vrijheid: vraag een conservatieve, Iraanse moslim wat hij als vrjiheid ziet. Doe datzelfde eens bij een Amerikaanse redneck uit de jaren ’20 of de hippies uit de jaren ’60. Vrijheid komt in vele vormen, maar het Westen anno 2013 zit gevangen in gigantische nationale schulden, hypotheken en vooral een sociale en spirituele leegte die we opvullen met… met wat eigenlijk? Zijn we niet allemaal zo gecharmeerd van Into The Wild, de jaren ’60, het boeddhisme (of de Europese variant ervan: het Flowisme)? Ja, we leven in een prachtige tijd, maar laten we de blinde vlekken niet vergeten. De belangrijkste wellicht: de slavernij in andere landen waarmee we onze eigen vrijheid bewerkstelligen, ten koste van anderen.

Een utopie en een dystopie

Hier zet Rutger een mooie balans neer: ja, we gaan ‘vooruit’ maar er zijn ook grote uitdagingen. Vooruitgang is volgens hem geen natuurwet. En daar kan ik het alleen maar mee eens zijn. Boven die natuur staat echter een Schepper die ook vooruit wil; als het Koninkrijk van God meer gestalte krijgt op aarde wordt écht alles beter. Wat mij betreft gaan we daaraan werken in 2014, en ik quote losjes Jesaja:

Dan, op die dag, zal de HEER jullie vrede geven en een eind maken aan jullie zwoegen, jullie ellende, jullie slavendienst. Overal op aarde is rust en vrede, vrolijk gejubel weerklinkt. Bergen en heuvels zullen je juichend begroeten, en alle bomen zullen in de handen klappen.

Amen, ik ga Febe ophalen.

Advertenties